ویژگی های تعیین کننده کیفیت برنج

ویژگی های تعیین کننده کیفیت برنج

ویژگی های تعیین کننده کیفیت برنج

 

ارزیابی های کیفی می تواند شامل اندازه‌گیری ویژگی های فیزیکی، پخت و شیمیایی باشد. برخی از ویژگی های فیزیکی تعیین کننـده کیفیـت بـرنج کـه تحـت تاثیرشـرایط آب و هـوایی، مراحل کاشـت، شـرایط خـاک، برداشـت و پـس از برداشـت قـرار مـی گیرنـد عبارتنـد از:

محتوای رطوبت دانه، ناخالصی، خلوص رقم، ابعاد دانه، دانه های تـرک خـورده و شکـسته، دانه های نارس و ناقص، دانه های آسیب دیده، دانه های تغییر رنگ داده شده.

 

  • محتوای رطوبت دانه

 

محتوای رطوبت دانـه تـاثیر بـه سزایی در کیفیـت محـصول طـی دوره انبارمـانی دارد. بـه منظور جلوگیری از افزایش ضایعات در کارخانجات برنجکـوبی، عملیـات تبـدیل بـسته بـه نوع رقم و سیستم تبدیل باید تحت رطوبت مناسب انجام گردد.

 

  • ناخالصی

 

ناخالصی به مواد خارجی موجود در دانه مرتبط اسـت. مـواد خـارجی بـه مـوادی غیـر از برنج شامل کاه، سنگ، دانه های علف های هرز، خاک، کـاه بـرنج، سـاقه، و غیـره اطـلاق می شود. این ناخالصی ها معمولاً از مزرعه و یا طی مرحله خشک کردن سـنتی (آفتـابی) بـه شلتوک افزوده می شود. ناخالصی های برنج عامل کاهش رانـدمان تبـدیل، کیفیـت بـرنج و بروز صدمه در دستگاه های تبدیل می باشد.

 

  • خلوص رقم

 

مخلوط ارقام مختلف شلتوک با اشکال و اندازه های متفاوت باعث عـدم یکنـواختی در جوانه زنی بذر، خشک شدن غیر یکنواخت و بروز مشکلاتی در تنظیم دستگاه هـای تبـدیل می شود که نتیجه آن افزایش ضایعات و تولید برنجی با کیفیت پایین می باشد.

 

  • ابعاد دانه

 

اندازه و شکل (نسبت طول به عرض) دانه از ویژگی مهم است. از آنجائیکه شـلتوک های دانه بلند و باریک به طور معمول دارای شکستگی بیشتری نسبت به شلتوک هـای دانـه کوتاه و ضخیم هستند لذا راندمان برنج سالم آن ها پایین می باشد. ابعاد دانه نیز تا حدی نقـش موثر در طراحی سیستم تبدیل دارد. به عنوان مثال، تجهیزات تبدیل طراحی شـده در کـشور ژاپـن بـرای ارقـام دانــه کوتـاه، در حـالی کــه تجهیـزات سـاخته شــده تایلنـدی بـرای انــواع شلتوک های دانه بلند و باریک مناسب تر است.

 

 برنج سوچلا

  • دانه های ترک خورده

 

نوسانات حرارتی و رطوبتی (جذب و دفع رطوبت) منجر به توسـعه تـرک در شـلتوک می شود. ترک در دانه، مهمترین عامل ایجاد شکستگی برنج طـی عملیـات تبـدیل بـه بـرنج سفید است. کاهش برنج سالم تولیدی در کارخانجات برنجکوبی، نتیجـه تـرک خـوردگی دانه است. نمونه هایی از دانه های ترک خورده در تصویر2 1- 2 نشان داده شده است.

دانه های ترک خورده برنج

 

  • دانه های نارس و ناقص

 

وجود دانه های برنج نارس در نمونـه تـاثیر عمـده ای بـر رانـدمان بـرنج سـالم و کیفیـت محصول دارد. دانه های برنج نارس، بسیار باریک و گچی باعث تولید بیش از حـد سـبوس و خرده برنج طی عملیات تبدیل می گردنـد. تـاخیر در عملیـات برداشـت همچنـین عـاملی موثر در افزایش ضایعات بصورت خرد برنج است.

دانه های نارس برنج

soochella.ir

  • دانه های آسیب دیده، گچی و تغییر رنگ داده شده

 

تغییــرات بیوشــیمیایی در دانــه منجــر بــه توســعه بــوی نــامطلوب و تغییــر در ظــاهر دانــه می گردد. ایـن نـوع آسـیب هـا از آب، حـشرات، و قـرار گـرفتن در معـرض گرمـا ایجـاد می شود. دانه های آسیب دیده توسط حشرات یا کپک ها را می توان با حضور لکه های سـیاه در اطراف جوانه برنج قهوه ای تشخیص داد. خسارت ناشی از کپک ها به ویژه در اثر شـرایط آب و هوایی نامناسب افزایش می یابد. بطور کلی دانه هـای گچـی بـه دلیـل ضـعیف بـودن مستعد شکسته شدن طی عملیات تبدیل و کاهش راندمان تبدیل هستند. از دیدگاه تجـاری، راندمان برنج سالم معیار تعیین کننده کیفیت برنج شناخته شده اسـت. دمـای بـالا در مرحلـه معینی از دوره رشد، بیماریهایی مانند بلاست، برداشت برنج با رطوبت بسیار بـالا و یـا عـدم رسیدگی کامل برنج و عوامل ژنتیکی از جمله مواردی هستند که در ایجاد دانه های گچـی موثر می باشند. تغییر رنگ در دانه (زرد) در اثر بیش از حد قرار گرفتن شلتوک در معـرض شرایط محیطی مرطوب قبل از عملیات خشک کردن ایجاد می شود. تغییر رنگ مـی توانـد بر اثر فعالیت های میکروبی و شیمیایی در دانه ایجاد گردد. این عوامل با ایجـاد حـرارت در دانه باعث تغییر رنگ می شوند.

دانه برنج

خصوصیات مطلوب

خصوصیات شلتوک مطلوب خصوصیات برنج مطلوب
یکدست از نظر رسیدگی راندمان تبدیل بالا
اندازه و شکل یکنواخت عملکرد برنج سالم بالا
بدون ترک خوردگی و شکستگی بدون تغییر رنگ
عاری از دانه های پوک و نیمه پر
عاری از هرگونه ناخالصی مانند دستگاهها و بذور علفهای هرز

ویژگی های تعیین کننده کیفیت برنج

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

error: Content is protected !!